صفحه اصلی > بهداشت حرفه ای > معرفی  > شرح وظایف 
سه شنبه ٢١ آذر ١٣٩٦

کاربر گرامی جهت دسترسی کامل به تمامی قسمت های پورتال معاونت از مرورگر Mozilla Firefox استفاده نمایید ---->  دانلود مرورگر

ایمنی غذا ، از مزرعه تا سفره
اوقات شرعی
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 2211
 بازدید امروز : 40
 کل بازدید : 1135553
 بازدیدکنندگان آنلاين : 3
 زمان بازدید : 1/0312
شرح وظایف

مقدمه :

اصولا"آنچه که قادر است تهديدهای مدرن ناشی از توسعه يافتگی را کنترل وبرنامه های توسعه ای را به توسعه پايدار تبديل نمايد مرکزيت بخشيدن به سلامت انسان میباشد در حاليکه انسانها با توجه به نوع شغل وحرفه ای که انتخاب می کنند،بالاجبارباعوامل زيان آور وحادثه ساز دست به گريبان خواهند بودبه گونه ایکه چنانچه اين عوامل ازحدمجاز(تحمل فيزيولوژيک ) بدن فزونی گيرد علاوه برناتوانی زودرس نيروی کار وکاهش بهره وری موجب ازکارافتادگیهای کلی وجزئی وناهنجاريهای اجتماعی وخسارتهای هنگفت اجتماعی و اقتصادی خواهد شد.بنابراین با توجه به چشم اند از آينده وتوطئه های استکبار جهانی ، ايران اسلامی نيازمند نيروی کار سالم وماهر ومبتکر و خلاقی است که قدرت وتوانايجاد تغييردرتکنولوژی وارداتی وبومی کردن آن در کشور را داشته باشد بديهی است رسيدن به چنين چشم اندازی بدون توجه خاص به سلامت کار ومحيط کار وحفظ شان ومنزلت وخدمت کارگران وصنعتگران ونيروی کار ماهر امکان پذير نخواهدبود.

معرفی بهداشت حرفه ای :

تقریبا 45 درصد جمعیت دنیا و 58 درصد افراد بالای 10 سال در شمار نیروی کارجهانی قرار دارند. تلاش آنها که بی تردید به توان ایشان بستگی دارد موجب استحکام پایه های اقتصادی جوامع می گردد .

بسیاری از افراد بیش از یک سوم زندگی پس از بلوغ خود را در محیطهای مخاطره آمیز می گذرانند. طبق تخمین سازمالن جهانی بهداشت در سال 1995 سالانه 68 تا 157 میلیون مورد بیماری شغلی در اثر تماسهای شغلی مختلف ایجاد می شود .

بهداشت حرفه ای از جمله باارزشترین دارائیهای افراد جوامع و کشورهاست که بعنوان یک استراتژی با اهمیت نه تنها سلامتی شاغلین را در نظر می گیرد بلکه تاثیر مثبت و قابل ملاحظه ای در بهره وری و کیفیت محصولات – انگیزش کار – رضایت شغلی وکیفیت کل زندگی افراد جامعه دارد .

بیماریهای شغلی در اثر تماس مستقیم باعوامل مضر شیمیایی و بیولوژیکی و خطرات فیزیکی محل کار بوجود می آیند .اگرچه بنظر می رسد که اینگونه بیماریها شیوع کمتری نسبت به دیگر بیماریها دارند شواهد دال براین مدعاست که گروه عظیمی از مردم بخصوص در کشورهای در حال توسعه مبتلا به اینگونه بیماریها هستند .

در بسیاری از موارد بیماریهای شغلی به حدی شدید هستند به فرد مبتلا را ناتوان از انجام کار می سازد . مع ذالک دو عامل پیشگیری از آنها را آسان می سازد : اول اینکه عامل مولد اینگونه بیماریها قابل شناسایی – اندازه گیری و کنترل است . دوم اینکه افراد در معرض خطر در دسترس می باشندو میتوان آنها را مرتبا تحت معاینه و درمان قرار داد . مضافا اینکه اینگونه بیماریها در صورت معالجه فوری در مراحل اولیه برگشت پذیر می باشند . در نتیجه تشخیص بموقع بیماریهای شغلی حائز اهمیت است . بیش از 50 درصد افراد بزرگسال به نحوی در محیط كار خود در معرض یكی از عوامل زیان آور فیزیكی، شیمیایی، بیولوژیك و ارگونومیك یا استرس های روانی و فشار كار بیش از حد قرار دارند.
بنابراین رعایت ضوابط و مقررات بهداشت حرفه ای و ایمنی می تواند نقش اساسی در تامین یك زندگی سالم و بارور را برای همه جوامع و انسان ها فراهم كند.

وظیفه اصلی مدیران صنایع و كارگاه ها، افزایش سطح تولید و سوددهی بیشتر است اما در عین حال مسئولیت این قشر برای حفظ سلامتی كارگران بسیار مهم تر است چرا كه كاهش تولید و زیان های مادی را می توان به روش های مختلف جبران كرد اما ضایعات انسانی از جمله مرگ معلولیت های دائمی غیر قابل جبران است.
استاندارد بودن محیط های كار و رعایت اصول ایمنی و بهداشت حرفه ای در سلامت كارگران نقش موثری دارد.متاسفانه مرگ های ناشی از كار در كشورهای در حال توسعه 5 برابر كشورهای صنعتی است بنابراین سلامت شاغلين به عنوان اقشار آسیب پذیر و ارگان مهم سلامت كشور باید مورد توجه خاص همه مدیران، كارفرمایان و سازمان ها قرار بگیرد.
چشم پوشی از حوادث و بیماری های شغلی جلوگیری از كاهش منابع مادی و انسانی را به دنبال دارد، این اقدام همچنین موجب كاهش فشارهای روانی در محیط كار و در نتیجه استفاده بهینه از نیروهای انسانی موجود می شود.ضمن این كه نباید فراموش كرد كه ایجاد انگیزه نشاط و سلامت نیروهای كار منجر به افزایش كیفیت محصولات، بهره وری و ارتقای كیفیت مدیریت می شود.
بیشتر خطرهای محیطی و محیط های پر خطر از صنعت، كشاورزی، حمل و نقل، صنایع ساختمان و معادن ناشی می شود و حضور بهداشت حرفه ای در مشاغل فوق می تواند نقش بسیار موثری در كاهش خطرهای شغلی و بهبود سلامت شاغلان این مشاغل داشته باشد

تعریف بهداشت حرفه ای :

بهداشت حرفه ای علمی است از بهداشت کار که با مسایل بهداشتی و درمانی افرادی که بکار گمارده می شوند سروکار دارد .

تاریخچه کار :

1- عصر ابزار دستی

 2- دوره بردگی

3- کار زراعتی

4- کار زنان

 5- عصر ماشین 

با شروع انقلاب صنعتی بین سالهای 1760 تا 1830 در انگلستان ،جون به این امر آگاه بودندکه نیروی انسانی آنهاست که می تواند چرخ ماشین های عظیم و غول پیکر صنعتی را به حرکت در آورد اتحادیه ها و سندیکاههای صنعتی و سازمانهایی همچون سازمان بین المللی کار و سازمان بهداشت جهانی تشکیل گردید

ارزش و اهمیت کار :

1- کار کردن وسیله ای برای صرف انرژی در راه مطلوب و حفظ تعادل فیزیولوژیکی بدن است .

2- کار کردن وسیله ای برای ایجاد روابط اجتماعی با دیگران و ارضاء نبازهای روانی تا حد ممکن .

3- از طریق کار فرد خود را جزئی از جامعه محسوب می دارد و نقش سازندگی خود را در جامعه ایفاء می کند .

4- از طریق کار کردن و مقایسه خود با دیگران انسان به ارزشیابی توانایی ها ومهارت ها و نیز کشف محدودیت های خود اقدام می نماید بدین طریق فرد درصدد توسعه و گسترش مهارتهای شغلی و حرفه ای خود بر می آید .

5- کارکردن نشانه ای از استقلال مالی است و مهمترین عامل ترقی و تعالی هر فرد و جامعه می باشد .

هدف بهداشت حرفه ای :

ارتقاء و تامین عالی ترین درجه ممکن وضع جسمی – روانی و اجتماعی کارکنان همه مشاغل WHO و ILOطبق تعریف جلوگیری از بیماریها و حوادث شغلی انتخاب کارگر ویا کارمند برای محیط وشغلی که از لحاظ جسمی و روانی قدرت انجام انرا دارد ویا بطور اختصار تطبیق کار با انسان ودر صورت عدم امکان این امر تطبیق انسان با کار.

هدف از ارائه خدمات بهداشت حرفه ای به حداقل رساندن بیماری های ناشی از کار و حد اکثر نمودن سلامت عمومی نیروی کار می باشد

تاریخچه بهداشت حرفه ای در ایران :

شروع فعالیتهای رسمی در زمینه ایمنی و بهداشت کار در ایران به سال 1325 همزمان با تشکیل وزارت کار و امور اجتماعی و تدوین قانون کار بر می گردد. در سال 1337 قانون مزبور با اصطلاحات و تغییراتی بصورت قانون به تصویب رسید که در این قانون وظایف مربوط به ایمنی و بهداشت کار بعهده اداره کل بازرسی کار محول گردیده بود .

این وضعیت تا قبل از سال 1362 ادامه داشت تا اینکه پس از تشکیل جلسات متعددی کارشناس و جلب نظر وزارت کار و امور اجتماعی و وزارت بهداری وقت و پیشمهاد و تصویب نامه مورخه 3/10/1362 هیئت دولت و به منظور جلوگیری از دوباره کاری و ارتقاء کیفیت ارائه خدمات برای حفظ و بالا بردن سلامت شاغلین ، مسائل بهداشتی محیط کار و کارگران به وزارت بهداری محول گردید و انجام این وظیفه ، ابتدا واحدی تحت عنوان واحد بهداشت حرفه ای در دفتر کل خدمات بهداشتی ویژه تاسیس و سپس به اداره کل بهداشت حرفه ای تغییر نام یافت . اداره کل بهداشت حرفه ای در آن زمان مسئولیت حفظ و ارتقاء سطح سلامت نیروهای شاغل کشور در حرف مختلف را عهده دار گردید تا اینکه با تصویب قانون کار جدید درتاریخ آبانماه سال 1369 و به استناد ماده 85 این قانون وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی عهده دار نظارت بر مسائل بهداشتی درمانی کارگران و محیط کار و وزارت کار و امور اجتماعی عهده دار نظارت بر ایمنی و حفاظت فنی کارگران گردید .

در حال حاضر مسئولیت نظارت و اجرای برنامه ها و طرحهای بهداشت حرفه ای در کشور بعهده مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی میباشد .

 

مهمترین برنامه بهداشت حرفه ای عبارتند از:

1)ادغام بهداشت حرفه ای در سیستم شبکه

2)بازدید کارگاهی وتحت پوشش قرار دادن کارگاهها

3)بهداشت کشاورزی

4)سلامت قالیبافان

5)طب کار(معاینات دوره ای شاغلین )

6)معاینات رانندگان

7)ساماندهی روشنایی در محیط کار

8)مقابله با صدا

9)ارگونومی

10)مشاغل سخت وزیان آور

11)آزمایشگاه بهداشت حرفه ای و اندازه گیری عوامل زیان آور

12)استقرارسیستم مدیریت بهداشت وایمنی در مدارس

13)پایش ونظارت بهداشت حرفه ای در کارگاههای کمتراز 50 نفر

14)طرح کاهش وکنترل سیلیکوزیس

15)ایمنی شیمیایی

16)آمار

17)و......

شرح وظايف واحد بهداشت حرفه ای معاونت بهداشت استان :‌

الف )‌‌برنامه ريزي

  • تهیه و تدوين برنامه عملياتي در سطح ستاد معاونت امور بهداشتي دانشگاه
  • تهیه و تدوین پروفایل ایمنی شیمیایی استان
  • تهیه و تدوین برنامه اقدامات پيشگيرانه از بروز بيماريهاي شغلی
  • تهیه و تدوین برنامه معاینات رانندگان
  • تهیه و تدوین برنامه بهسازی کارگاههای قالیبافی روستایی خانگی
  • تهیه و تدوین برنامه ارزیابی عوامل زیان آور محیط کار
  • برنامه ریزی هزینه اعتبارات متمرکز وغیرمتمرکز
  • و .....

ب ) نظارت و پايش

  • پايش فعاليت هاي شبكه هاي بهداشت و درمان ،مراكز بهداشت شهرستان،مراكز بهداشتي درماني
  • نظارت بر عملكرد موسسات سلامت کار
  • نظارت بروضعیت بهداشت حرفه ای کارگاهها وکارخانجات سطح استان
  • نظارت بر عملكرد کارشناسان بهداشت حرفه ای شاغل در صنایع
  • نظارت برعملکرد خانه های بهداشت کارگری وایستگاههای بهگر
  • نظارت بر معاینات رانندگان
  • نظارت برکنترل عوامل زیان آور درصنایع
  • نظارت بر عملكرد بهسازی کاراههای مشمول مشاغل سخت وزیان آور
  • نظارت بر کنترل مواد شیمیایی در بخش های مختلف

ج ) هماهنگي

1- هماهنگي درون بخش

  • هماهنگي با واحد آموزش بهداشت در زمينه برنامه هاي آموزشي وتهيه پوستر ، پمفلت وتراكت
  • هماهنگي با گروه تخصصي گسترش شبکه ها در زمینه ادغام بهداشت حرفه ای در سیستم شبکه
  • هماهنگي با واحد بهداشت محیط در زمینه نمونه برداری آب وفاضلاب واحدهای تولیدی
  • هماهنگي با واحد بهداشت مدارس درخصوص استقرار سیستم مدیریت ایمنی وبهداشت در مدارس
  • هماهنگي با معاونت درمان در زمینه تدوین پروفایل ایمنی شیمیایی استان
  • هماهنگي با معاونت غذا و دارو زمینه تدوین پروفایل ایمنی شیمیایی استان
  • هماهنگي با آزمايشگاه آب و فاضلاب رفرانس مرکز بهداشت استان درخصوص پذيرش نمونه هاي ارسالي و اعلام نتيجه

2- هماهنگي برون بخش

  • هماهنگي با مراجع قضائي و شوراهای حل اختلاف درخصوص رسيدگي به پرونده تخلفات بهداشتي
  • هماهنگي با نيروي انتظامي درخصوص همکاری در لاک و مهر واحدهاي متخلف وجلب متهمين
  • هماهنگي با شركت آب وفاضلاب شهري وروستائي در زمینه تدوین پروفایل ایمنی شیمیایی استان
  • هماهنگي با سازمان بازرگاني در زمینه تدوین پروفایل ایمنی شیمیایی استان
  • هماهنگي با سازمان دامپزشکی استان در زمینه تدوین پروفایل ایمنی شیمیایی استان
  • هماهنگي با شهرداريها و سازمانهاي مرتبط ( خدما ت موتوري وسازمان بازيافت ...)
  • هماهنگي با مجامع امور صنفي و اتحاديه هاي مربوط
  • هماهنگي با اداره كل نظارت بر مواد غذائي ، آشاميدني ، آرايشي وبهداشتي
  • هماهنگي با مركز سلامت محيط وكار
  • هماهنگي با زندانها بمنظور بررسي وضعيت بهداشتي کارگاهها ی زندانها و ندامتگاهها
  • هماهنگي با استانداري، فرمانداريها وبخشداريها
  • هماهنگی با نیروهای نظامی و انتظامی در خصوص بازدید از وضعیت بهداشتی کارگاههای آنها
  • هماهنگی با پایانه های مسافربری و حمل ونقل جاده ای
  • هماهنگی با سازمان آموزش وپرورش استان درخصوص استقرار سیستم مدیریت ایمنی وبهداشت در مدارس
  • هماهنگی با سازمان کار وامور اجتماعی استان
  • هماهنگی با مدیریت درمان سازمان تامین اجتماعی استان
  • هماهنگی با سازمان جهاد کشاورزی استان
  • هماهنگی با سازمان محیط زیست استان
  • هماهنگی با مدیریت پسماند
  • هماهنگی با اداره کمیته امداد امام خمینی در خصوص بهسازی کارگاههای قالیبافی روستایی خانوارهای بی بضاعت
  • هماهنگی با سازمان اوقاف و سازمان تبلیغات وارشاد در خصوص وضعیت بهداشتی مساجد و اماکن متبرکه

ه‍ ) اقدامات اجرائي

  • اجراي ادغام بهداشت حرفه ای در سیستم شبکه
  • اجراي برنامه بهداشت کشاورزی
  • اجراي برنامه سلامت قالیبافان
  • اجراي برنامه طب کار(معاینات دوره ای شاغلین )
  • اجراي برنامه معاینات رانندگان
  • اجراي برنامه ساماندهی روشنایی در محیط کار
  • اجراي برنامه مقابله با صدا
  • اجراي برنامه رگونومی
  • اجراي برنامه مشاغل سخت وزیان آور
  • اجراي برنامه آزمایشگاه بهداشت حرفه ای و اندازه گیری عوامل زیان آور
  • اجراي برنامه استقرارسیستم مدیریت بهداشت وایمنی در مدارس
  • اجراي برنامه پایش ونظارت بهداشت حرفه ای در کارگاههای کمتراز 50 نفر
  • اجراي برنامه طرح کاهش وکنترل سیلیکوزیس
  • اجراي برنامه ایمنی شیمیایی

ج ) آموزش

  • آموزش حين خدمت وبدو خدمت پرسنل بهداشت حرفه ای در زمينه برنامه های بهداشت حرفه ای از طريق برگزاري كارگاه آموزشي
  • آموزش دانشجويان کار آموز بهداشت حرفه ای دانشكده بهداشت
  • آموزش بهورزان خانه هاي بهداشت در زمينه بهداشت حرفه ای
  • آموزش رابطين
  • آموزش مدیران و مربیان آموزشگاه بهورزی
  • آموزش مدیران واحدهای تولیدی و شاغلین آنها
  • آموزش متصدیان صنوف تولیدی وفنی
  • آموزش کارشناسان بهداشت حرفه ای

ه) پشتيباني

  • پيگيري اعتبارات بهداشت حرفه ای
  • پيگيري اعتبارات بهسازي کارگاههای قالیبافی
  • پيگيري اعتبارات مربوط به ایمنی شیمیایی
  • پيگيري نحوه برگزاري كارگاههاي آموزشي از طريق اموراداري و مالي (سالن اجتماعات- فيلمبرداري )
  • پيگيري تامین وخرید تجهيزات آزمایشگاه بهداشت حرفه ای

ح) جمع آوري وتجزيه وتحليل آمار واطلاعات

  • جمع بندي فرمهاي آماري ارسالي از مراكز بهداشت در معاونت امور بهداشتي
  • تهيه كارنامه عملكرد شش ماهه وساليانه
  • ارسال پس خوراندآمار و فعاليت هاي انجام شده به مراكز بهداشت شهرستانها
  • تجزيه وتحليل آمار و ا طلاعات
  • ارسال آمار عملكرد شش ماهه وساليانه پس از تصحيح وتجزيه وتحليل اطلاعات به مراكز سلامت محيط و كار

ط) عضويت دركميته ها ، كميسيون ها، شوراها وجلسات كارگروه وگروههاي كارشناسي

  • عضويت درکمیته بدوی تطبیق مشاغل سخت وزیان آور
  • عضويت در گروههاي كارشناسي زير مجموعه كارگروه صنعت ومعدن استان
  • عضويت دركميته تدوین پروفایل ایمنی شیمیایی استان
  • عضویت در کمیته عوامل اجرایی ماده 5 قانون مدیریت پس ماندها
  • عضویت در شورای هماهنگی تامین اجتماعی استان

خدمات بهداشت حرفه ای استان :

1-بازرسی از کلیه کارگاهها وکارخانجات و واحد های تولیدی صنعتی وخدماتی وکشاورزی ومعدنی مشمول قانون کار به استناد ماده 96 فصل چهارم این قانون

2- اندازه گیری ، شناسائی وارزشیابی عوامل فیزیکی وشیمیائی زیان آور محیط های کار ومطابقت آن با استانداردها در راستای اهداف تعیین شده

3- تعیین وتشریح ابعاد مختلف اهمیت حفظ سلامت نیروی کار بويژه از دیدگاههای مدیریت صنعتی وبهره وری برای مدیران وکارفرمایان در قالب سمینارهای استانی وگردهمائی های منطقه ای وروش های آموزشی مناسب در راستای جلب همکاری آنها

4- ارسال گزارشات مستند ومستدل علمی وفنی براساس اندازه گیریهای به عمل آمده ازمحیطهای کار به مدیران صنایع وارائه طریق در جهت تعدیل وکنترل عوامل حادثه سازوبیماریزا

5- بازآموزی ماهیانه کلیه کارشناسان ونیروهای بخش خصوصی ارائه دهنده خدمات بهداشت حرفه ای استان

6- بازآموزی مدون پزشکان طب کار شاغل در بخش دولتی وخصوصی که معاینات کارگری را بعهده دارند

7- آموزش ضمن خدمت کلیه کارشناسان وکاردانهای بهداشت حرفه ای شاغل در شبکه هایبهداشت ودرمان استان که نظارت وبازرسی محیط های کار را بعهده دارندباآخرین دست آوردهای علمی واجرایی بهداشت حرفه ای

8- تشخیص مشاغل سخت وزیان آور از طریق اندازه گیری وارزشیابی عوامل زیان آور محیط های کار به در خواست کمیته مربوطه

9- حضورفعال درکمیته های بدوی وتجدید نظر مشاغل سخت وزیان آور استان وبحث ومذاکره علمی وفنی در خصوص مشاغل گروه الف وب آئین نامه مربوطه

10- شرکت وحضور فعال در کارگروه صنعت ومعدن استانداری وارائه پیشنهادات اصلاحی در خصوص حل مشکلات کلان کارگاهی وصنعتی استان

11- نظارت وپیگیری مستمر بر کمیته های حفاظت فنی وبهداشت کار تشکیل شده درکارگاههاوکارخانجات با ترکیب کاردان یا کارشناس بهداشت حرفه ای وافزایش کمی وکیفی عملکرد آنها طبق آئین نامه مربوطه منشعب از ماده 93 قانون کار

12- صدور مجوز برای شرکت های طب کار وبهداشت حرفه ای بخش خصوصی و نظارت فنی وعلمی مستمر بر عملکرد آنها